Adviezen voor onderzoek op het internet

1  Begin met een duidelijke vraagstelling

Veel mensen voelen zich geremd door een vraagstelling. Maar de kans op ‘verdrinken’ tijdens een breed onderzoek is levensgroot.
Begin bij elk onderzoek na een fase van oriëntatie met een goede vraagstelling. En bedenk dat je de vraagstelling later kunt aanpassen als je onderzoek er aanleiding toe geeft.

2  Zoek betrouwbare internetadressen

Aanpak 1:

Richt je eerst op websites die specifiek zijn voor jouw vraagstelling. Soms, bijvoorbeeld in Sprekend verleden, worden voor bepaald onderzoek specifieke sites opgegeven. Vaak moet je zelf op zoek gaan naar specifieke sites via een zoekmachine zoals Google.

Een voorbeeld: wil je weten waarom de slag om Arnhem tijdens de Tweede Wereldoorlog op een mislukking uitliep, dan heb je meer kans op informatie bij een specifieke site als www.marketgarden.com dan bij een meer algemene site als www.niod.nl  (Nederlands Instituut van Oorlogsdocumentatie). Sites als www.marketgarden.com kun je alleen snel vinden als je in de oriëntatiefase trefwoorden als Market Garden (de codenaam voor de aanval van de Geallieerden
op de brug bij Arnhem) hebt kunnen vinden.

Aanpak 2:

Heb je niet de beschikking over specifieke sites of kun je ze niet snel vinden, start dan bij vertrouwde sites van een meer algemeen karakter. Dat zijn vooral sites van wetenschappelijke instellingen en sites die speciaal voor het onderwijs zijn bedoeld.
Voorbeelden van dergelijke sites zijn die van:
- Digischool
- Wikipedia
Maak kritisch gebruik van de gratis online-encyclopedie Wikipedia. Omdat de artikelen door elke bezoeker bewerkt kunnen worden, geeft Wikipedia geen garantie wat betreft de juistheid van de informatie. Baseer je daarom nooit uitsluitend op de informatie van Wikipedia. Raadpleeg daarnaast ook andere bronnen.
- Het geheugen van Nederland
- SchoolTV

Aanpak 3:

Vind je niets of te weinig, of wil je gewoon meer weten? Ga dan op onderzoek via uitgekiende trefwoorden.

• De keuze van de meest kenmerkende en specifieke woorden is gemakkelijker naarmate je meer over het onderwerp weet. Denk maar aan het voorbeeld van de Slag om Arnhem (zie aanpak 1).
  Sites als www.marketgarden.com kun je alleen snel vinden als je in de oriëntatiefase trefwoorden als Market Garden (de codenaam voor de aanval van de Geallieerden op de brug bij Arnhem) hebt kunnen vinden.
• Gebruik meerdere trefwoorden. Zo beperk je het aantal websites dat je voorgeschoteld krijgt. Wil je specifiek iets weten over Nederlandse literatuur uit de tijd van de Romantiek, dan krijg je als je ‘literatuur Romantiek’ intypt veel minder zoekresultaten, dan wanneer je alleen ‘literatuur’ of ‘Romantiek’ intypt. Typ je in ‘Nederlandse literatuur Romantiek’, dan is het aantal zoekresultaten alweer lager. Hoe meer relevante zoekwoorden je kunt bedenken, des te beter worden de resultaten.
• Door gebruik te maken van de optie ‘geavanceerd zoeken’ of van ‘zoektips’ kun je gericht zoeken, waardoor je jezelf een hoop tijd (en ergernis) bespaart.
• Als je je zoekopdracht tussen dubbele aanhalingstekens plaatst, worden alleen zoekresultaten weergegeven voor de exacte worden die je hebt ingevoerd in de volgorde waarin je ze hebt ingevoerd. Dus [ “internet en jongeren”] in plaats van [internet en jongeren].

 
3  Leg tijdens je onderzoek je handelingen vast

• Schrijf eerst nauwkeurig je vraagstelling op.
• Beslis dan welke aanpak je volgt (zie advies 2).
• Leg vast welke sites je bezoekt en op welke dag.
• Bedenk voor gebruikte sites een afkorting en noteer die bij de gegevens die je aan een site ontleent.

4  Weeg de betrouwbaarheid van de sites

Voor het beoordelen van de betrouwbaarheid van een site kun je de volgende vragen gebruiken:

• Wie is maker van de site? Wie is ervoor verantwoordelijk? Is het een persoon of een wetenschappelijke of andere instelling of een commercieel bedrijf? Is de maker gespecialiseerd in wat de site biedt? Is te achterhalen wie waakt voor de kwaliteit van de site?
• Staat er bij de gegevens een productiedatum vermeld? Wordt de site regelmatig bijgewerkt?
• Wat is het doel van de site? Is het de bedoeling mensen tot een bepaald standpunt te brengen? Of wil de maker het publiek alleen informeren?
• Blijkt de maker zich bewust van zijn eigen standplaatsgebondenheid? Of geeft de inhoud van de site een in één of meer opzichten eenzijdige kijk?
• Vermeldt de site ook links naar verwante sites?

 
5   Toets je op het internet verzamelde gegevens aan informatie in boeken

Je zult niet altijd de mogelijkheid hebben om naar een bibliotheek te gaan of boeken te kopen, maar toets je internetgegevens in elk geval aan literatuur die binnen je bereik is (bijvoorbeeld je schoolboek).

6  Zorg voor een persoonlijk stempel in je eindverslag

• Verwerk in je eindverslag je bevindingen bij advies 4.
• Geef je eigen antwoord op de vraagstelling en onderbouw die met door jou gekozen en geformuleerde argumenten.

7  Adviezen voor het zoeken van afbeeldingen voor een presentatie

• Met behulp van zoekmachines kun je gericht naar afbeeldingen zoeken.
• Zoek niet alleen op Nederlandse sites, maar ook op sites in andere talen. Buitenlandse sites hebben soms mooie(re) plaatjes.
• Maak bij buitenlandse sites eventueel gebruik van online vertaalmachines.
• Ook ‘tijdelijke’ sites, van bijvoorbeeld reisorganisaties hebben vaak mooie afbeeldingen.
• Let bij de afbeeldingen die je selecteert op de afmetingen. Zoek afbeeldingen die van voldoende kwaliteit zijn voor de beeldgrootte die je hebt gepland in de presentatie.

- Tips van het Schooltv Weekjournaal
- Zoektips van Google
- Informatie van Histoforum